TRLawBench

Türk hukuku LLM benchmarkı: Büyük dil modellerinin Türkçe hukuki bilgi ve muhakeme yetkinliğini 3 aşamada ölçer. ÖSYM soruları, ileri düzey muhakeme ve açık uçlu analizle toplam 297 soru üzerinde kapsamlı değerlendirme.

Soru
297
Aşama
3
Model
117
Yazar
Beta Space Studio
Kategori
Benchmarklar
Son güncelleme

Sıralama

Açık uçlu sorular

Av. Esat Erbil Tavus⁠ (yeni sekmede açılır) ile hazırladığımız üçüncü aşama, 14 farklı hukuk dalında kategorize edilmiş 100 açık uçlu hukuki sorudan oluşur. Sorular çeşitli basılı kaynaklardan derlendiği ve internette yer almadığı için modellerin eğitim verilerine dahil olma ihtimali bulunmuyor. Her bir soru; gerekçelendirme, mevzuat ve içtihat atfı içeren serbest metin formatında yanıtlar üretilmesini gerektirir.

Yargıç: Gemini 3.1 Pro Preview

Model

58 model

Skor karşılaştırması: Açık uçlu sorular
SıraModelDoğruluk
1Gemini 3.1 Pro + YargıProGoogle96 / 1009,85 ort.
2Gemini 3.1 Pro PreviewGoogle92 / 1009,73 ort.
3Gemini 3.5 Flash + YargıProGoogle91 / 1009,58 ort.
3GPT-5.6 Sol + YargıProOpenAI91 / 1009,44 ort.
5Gemini 3.7 Flash + YargıProGoogle90 / 1009,61 ort.
5Qwen 3.8 Max + YargıProAlibaba90 / 1009,44 ort.
5Fable 5 + YargıProAnthropic90 / 1009,64 ort.
5GPT-5.6 Terra + YargıProOpenAI90 / 1009,50 ort.
5Gemini 3 Flash PreviewGoogle90 / 1009,46 ort.
10Claude Opus 5 + YargıProAnthropic89 / 1009,59 ort.
10GPT-5.6 SolOpenAI89 / 1009,65 ort.
10GPT-5.5 + YargıProOpenAI89 / 1009,38 ort.
10GPT-5.6 TerraOpenAI89 / 1009,33 ort.
14Gemini 3.7 FlashGoogle88 / 1009,53 ort.
14Grok 4.5 + YargıProxAI88 / 1009,35 ort.
16Grok 4.6 + YargıProxAI87 / 1009,38 ort.
16DeepSeek V4 Pro 0813 + YargıProDeepSeek87 / 1009,23 ort.
16Claude Opus 5Anthropic87 / 1009,49 ort.
16GPT-5.6 Luna + YargıProOpenAI87 / 1009,25 ort.
20Qwen 3.8 MaxAlibaba86 / 1009,14 ort.
20Fable 5Anthropic86 / 1009,45 ort.
22Kimi K3 + YargıProMoonshot85 / 1009,10 ort.
22GPT-5.5OpenAI85 / 1009,38 ort.
22DeepSeek V4 Pro + YargıProDeepSeek85 / 1008,97 ort.
22Claude Sonnet 5 + YargıProAnthropic85 / 1008,92 ort.
26Gemini 3.5 FlashGoogle84 / 1009,18 ort.
27Qwen 3.8 27B + YargıProAlibaba83 / 1008,46 ort.
27DeepSeek V4 Flash 0731 + YargıProDeepSeek83 / 1008,93 ort.
29Claude Opus 4.8 + YargıProAnthropic82 / 1009,23 ort.
30GPT-5.4OpenAI81 / 1009,08 ort.
30Claude Opus 4.7Anthropic81 / 1009,02 ort.
32Claude Opus 4.6Anthropic80 / 1009,03 ort.
32GPT-5.6 LunaOpenAI80 / 1008,90 ort.
34Inkling + YargıProThinking Machines78 / 1008,48 ort.
34GLM 5.2 + YargıProZhipu78 / 1008,02 ort.
36Claude Opus 4.8Anthropic77 / 1009,03 ort.
36Claude Sonnet 4.6Anthropic77 / 1008,38 ort.
38Grok 4.6xAI76 / 1008,79 ort.
38Gemma 4 31B · MCPGoogle76 / 1008,38 ort.
38Gemma 4 26B A4B · MCPGoogle76 / 1008,11 ort.
41Gemma 4 12B + YargıProGoogle75 / 1007,82 ort.
42Grok 4.5xAI73 / 1008,51 ort.
43Claude Sonnet 5Anthropic67 / 1008,13 ort.
44Kimi K3Moonshot66 / 1008,01 ort.
45DeepSeek V4 Flash 0731DeepSeek62 / 1007,85 ort.
45InklingThinking Machines62 / 1007,43 ort.
47GPT-5.4 MiniOpenAI61 / 1007,76 ort.
48DeepSeek V4 Pro 0813DeepSeek60 / 1007,70 ort.
48Grok 4.20xAI60 / 1007,38 ort.
48Gemma 4 31BGoogle60 / 1007,30 ort.
51Qwen 3.8 27BAlibaba59 / 1006,84 ort.
52Gemini 3.1 Flash Lite PreviewGoogle58 / 1007,50 ort.
52Gemma 4 26B A4BGoogle58 / 1007,11 ort.
54DeepSeek V4 ProDeepSeek57 / 1007,45 ort.
54Qwen 3.6 PlusAlibaba57 / 1006,97 ort.
56GLM 5.2Zhipu53 / 1006,64 ort.
57Gemma 4 12BGoogle47 / 1006,17 ort.
58GPT OSS 120BOpenAI42 / 1004,78 ort.
Doğru cevap sayısı deterministik olarak belirlenir: Her sorunun soru bankasında kesin bir doğru cevabı vardır ve modelin ulaştığı harf bu cevapla karşılaştırılır. Değerlendirmede LLM yargıç devrede olmadığı için self-bias olasılığı yoktur. Gemini 3.1 Pro (kör yargıç olarak, cevabı veren modelin kimliğini bilmeden) her yanıtı ayrıca 0 ile 10 arasında puanlar: İstenen muhakeme yolunu eksiksiz takip eden doğru cevaplar 10 alır; muhakeme sürecinde eksiklik bulunan doğru cevaplar 10'dan az alır; yanlış sonuca ulaşsa bile muhakemesi büyük ölçüde doğru olan yanıtlar ise 0'ın üzerinde puan alabilir. Değerlendirme Nisan 2026'da yapıldı.

Örnek soru

  1. AMaliye Bakanlığına başvurmak suretiyle
  2. Bİdare mahkemesinde dava açmak suretiyle
  3. CMal sahibi idareye başvurup, olumsuz cevap alırsa Danıştay'a başvurmak suretiyleDoğru
  4. DO yer asliye hukuk mahkemesine başvurmak suretiyle
  5. EBaşbakanlığa başvurmak suretiyle

Beklenen cevap

Bir kamu tüzel kişisi bir başka kamu tüzel kişisinin taşınmazına ihtiyaç duyarsa, kamulaştırma yapamaz, aksi halde, konusu gayrimeşru olan bu işlem yok hükmünde sayılır. Kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz. İlgili idarenin başvuruya olumsuz cevap vermesi durumunda, alıcı idarenin başvurusu üzerine devir istemi Danıştay idari dairesince incelenerek iki ay içinde kesin karara bağlanır. Yanıt, C seçeneği.

Model cevabı

Claude Opus 4.6 Anthropic

Doğru
# 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu - Kamu Tüzel Kişileri Arası Taşınmaz Devri ## İlgili Kanun Maddesi: Madde 30 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun **30. maddesi**, kamu tüzel kişilerinin birbirlerine ait taşınmazlara ihtiyaç duyması halini özel olarak düzenler. Bu maddeye göre: > **Temel kural:** Kamu tüzel kişilerinin sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından **kamulaştırılamaz.** Bu nedenle olağan kamulaştırma yolu (asliye hukuk mahkemesi, bedel tespiti vs.) burada uygulanmaz. Bunun yerine **özel bir idari usul** öngörülmüştür: ### İki Aşamalı Süreç: | Aşama | Açıklama | |-------|----------| | **1. Aşama** | Taşınmaza ihtiyaç duyan idare, **mal sahibi idareye başvurarak** satın alma talebini bildirir | | **2. Aşama** | Mal sahibi idare **60 gün içinde** taşınmazı devretmez veya olumsuz cevap verirse → ihtiyaç sahibi idare **Danıştay'a** başvurarak devir kararı verilmesini talep eder | ## Seçeneklerin Değerlendirilmesi: - **A** ❌ Maliye Bakanlığı'na başvuru öngörülmemiştir. - **B** ❌ İdare mahkemesi yetkili değildir. - **C** ✅ Önce mal sahibi idareye başvuru, olumsuz cevap halinde **Danıştay'a başvuru** → Madde 30'un tam karşılığı. - **D** ❌ Asliye hukuk mahkemesi olağan kamulaştırma bedel tespit davalarında yetkilidir; kamu-kamu arası devir için değil. - **E** ❌ Başbakanlığa başvuru şeklinde bir usul kanunda yoktur. ## Gerekçe Madde 30, kamu tüzel kişileri arasındaki taşınmaz ihtiyacının **önce uzlaşma (idareye başvuru)**, uzlaşma sağlanamazsa **yargısal çözüm (Danıştay)** yoluyla giderilmesini öngörmektedir. Danıştay burada "ilk derece mahkemesi" sıfatıyla karar verir ve taşınmazın hangi idareye bırakılacağına kamu yararı ölçütüyle hükmeder. **CEVAP: C**
Değerlendirici notu

Öğrencinin cevabı mükemmel bir hukuki analiz içermektedir. Öğrenci sadece doğru şıkkı (C) bulmakla kalmamış, aynı zamanda 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun ilgili 30. maddesini isabetli bir şekilde tespit etmiştir. Kamu tüzel kişileri arasında kamulaştırma yapılamayacağı temel kuralını, sürecin idari aşamasını (mal sahibi idareye başvuru) ve uyuşmazlık aşamasını (Danıştay'a başvuru) eksiksiz ve sistematik bir tablo ile açıklamıştır. Ayrıca diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu da usul hukuku ve idare hukuku prensipleri çerçevesinde doğru bir şekilde gerekçelendirmiştir. Gerekçe tam, doyurucu ve hukuki terminoloji açısından kusursuzdur. PUAN: 10

Genel Bakış

TRLawBench, büyük dil modellerinin (GPT, Claude, Gemini, Gemma, Qwen, Grok, DeepSeek, Mistral, Llama ve diğerleri) Türk hukuku üzerindeki yetkinliğini ölçmek için tasarlanmış üç aşamalı açık bir benchmark projesidir. Avukat Esat Erbil Tavus ile ortak hazırlanan Aşama 2 ve Aşama 3 soruları, basılı kaynaklardan derlenip internete hiç düşmediği için modellerin eğitim verilerine sızma riski bulunmamaktadır.

Neden TRLawBench?

  • Türkçe hukuki muhakeme odağı: Genel dil becerisi değil, Türk Borçlar Kanunu, TCK, Anayasa gibi ulusal mevzuat üzerinden değerlendirme.
  • Kirlilikten arınmış test seti: 200 soru basılı kaynaklardan geliyor; model eğitim verisinde olma olasılığı yok.
  • Şeffaf metodoloji: Doğru cevap tespiti deterministik; LLM yargıç yalnızca muhakeme kalitesini puanlıyor ve hangi modelin cevap verdiğini bilmiyor.

Değerlendirme Metodolojisi

  • Aşama 1: Temel Hukuki Bilgi. ÖSYM hukuk sınavlarından 97 çoktan seçmeli soru. Doğru cevap ÖSYM anahtarı baz alınarak belirlenir.
  • Aşama 2: Türk Hukuku İleri Muhakeme. 14 kategoride 100 ileri düzey çoktan seçmeli soru. Basılı kaynak, internet dışı.
  • Aşama 3: Açık Uçlu Sorular. 100 açık uçlu soru, 14 hukuk dalı. Deterministik doğru-cevap kontrolü + Gemini 3.1 Pro kör yargıç puanlaması (0 ile 10 arasında).

Her aşama için sıralama, doğruluk oranı ve örnek soru-cevaplar yukarıdaki interaktif panelde yer almaktadır.

TRLawBench - Resources | Beta Space Studio | Beta Space Studio